Επιλέξτε γλώσσα:  

 

ΓΙΑΤΙ Ο ΜΑΡΞ ΕΙΧΕ ΔΙΚΙΟ - 18 2013f Feb 2013

Η πρόσφατη χρηματοπιστωτική καταστροφή, μας ανάγκασε και πάλι να σκεφτούμε τους όρους σύμφωνα με τους οποίους ζούμε στο σύνολο τους, και ήταν ο Μάρξ ο οποίος προέβλεπε ότι ο καπιταλισμός θα γίνει παγκόσμιος, και ότι οι ανισότητες θα ενταθούν σε μέγιστο βαθμό».

ΜΕΘΕΞΗ ΣΤΗΝ ΕΝΑΛΙΑ ΓΗ - 25 2007f Aug 2007

Έχετε μπροστά σας ένα βιβλίο φωτογραφιών, ένα άλμπουμ, που παρουσιάζει τις ομορφιές της Κύπρου – ελεύθερης και κατεχόμενης. Οι 500 φωτογραφίες είναι η επίμονη δουλειά αρκετών χρόνων και η δύσκολη επιλογή από 10000 και πλέον εικόνων που τράβηξα, περιδιαβάζοντας και τις δυο πλευρές της Κύπρου, πολλές φορές σε δύσβατες και δύσκολες περιοχές.

 

«Τα στρείδια που έχασαν το μαργαριτάρι τους»

-         Ένα βιβλίο που πρέπει να διαβάσει ο κάθε Κύπριος

 

Με συγκλόνισε πραγματικά το βιβλίο της τουρκοκύπριας δημοσιογράφου Sevgul Uludag «Τα στρείδια που έχασαν το μαργαριτάρι τους» με τις αλήθειες του για τις μαζικές σφαγές που διαπράχτηκαν και από τις δύο κοινότητες αλλά και με τα μηνύματα συμφιλίωσης που βγαίνουν απ’ αυτό.

Έχω ζήσει τη φρίκη του πολέμου όντας στρατιώτης στην πράσινη γραμμή. Έχω δει συντρόφους μου να σκοτώνονται, να τραυματίζονται, να φθάνουν στα πρόθυρα υστερίας, να απελπίζονται. Όμως, μόνο ακουστά είχα τις μαζικές σφαγές αμάχων,  και μάλιστα ότι αυτές έγιναν μόνο από τα τουρκικά στρατεύματα.

Το βιβλίο της Sevgul βγάζει στο φως τις φρικαλεότητες που διαπράχτηκαν από τουρκοκύπριους αλλά και από ελληνοκύπριους. Ο εθνικισμός και ο φανατισμός υπήρχαν και υπάρχουν και στις δύο πλευρές του νησιού. Μπορεί όμως, λεει η Sevgul να ξεπεραστούν και ξεσκεπαστούν με την αποκάλυψη της αλήθειας. Έστω και αν αυτή η αλήθεια «τις περισσότερες φορές αποτελείται από ανείπωτα εγκλήματα-αυτά που έγιναν στην Τόχνη, στη Μαράθα, στο Σανταλάρη, στην Κυθρέα, στη  Γαλάτια, στην ΄Ασσια ή στο Παλαίκυθρο».

«Για να νικήσει η «αλήθεια» συνεχίζει η Sevgul, χρειαζόμαστε μια μακρά διαδικασία, διότι και στις δυο πλευρές της Πράσινης Γραμμής, η  «αλήθεια» κακομεταχειρίζεται, παραποιείται, είναι κρυμμένη, είναι συγκεκαλυμμένη και πρέπει πρώτα να την ξεσκεπάσουμε με προβληματισμό σε όλα που έχουμε διδαχθεί στο σχολείο και όλα που ακούμε γύρω μας από το κοντινό μας περιβάλλον των φίλων, συγγενών, συναδέλφων και των ΜΜΕ... Όλη η κουλτούρα στην Κύπρο δεν είναι φιλική προς την «αλήθεια».. Αλλά, αν θέλουμε  να κτίσουμε την ειρήνη σε αυτό το νησί σαν απλοί πολίτες, πρέπει να κοιτάξουμε ο ένας στα μάτια του άλλου και να δούμε τι πραγματικά έγινε, σε όλη την γύμνια του... Πρέπει να ξεσκεπάσουμε την αλήθεια, να ξέρουμε ποιος έκανε τι, ποιος είχε ποιους στόχους, ποιος έκρυψε τι ... Πρέπει να αποδεχτούμε όλα όσα έγιναν σε αυτό το νησί-στο τέλος δεν υπάρχει «Τουρκική» ή «Ελληνική» καλοσύνη ή κακία.. Η καλοσύνη και η κακία των ανθρώπων ισχύει παντού-δεν έχει να κάνει με την εθνικότητα και καμιά κοινότητα δεν είναι καλύτερη ή χειρότερη από την άλλη».

Χρειάζεται θάρρος και τόλμη για να γράψεις για τα εγκλήματα που δεν ειπώθηκαν ποτέ και μπορεί να ενοχλήσουν αυτούς που θέλουν τις δύο κοινότητες χωρισμένες  και προσηλωμένες στις μητέρες-πατρίδες. Οι συνταρακτικές περιγραφές των ανθρώπων που έζησαν τα γεγονότα, ειπωμένες με πόνο και θλίψη, αλλά χωρίς καμιά τάση για εκδίκηση, σου δημιουργούν ανάμικτα συναισθήματα και διερωτάσαι ποιος έσπειρε τόσο μίσος στις ψυχές εκείνων που διέπραξαν αυτές τις φρικαλεότητες.

«.. Και ποιοι ήταν αυτοί που χτυπούσαν, που βίαζαν, που σκότωναν» ερωτά η Sevgul,  και η απάντηση καθαρή: «Εκτελούσαν διαταγές».

«Αυτή είναι ίσως η φράση κλειδί: Ένα όπλο, μια στολή, διαταγές. Κρυμμένη πίσω από ένα όπλο, μια στολή και τις διαταγές, η ιστορία μας είναι ίσως η ιστορία της δειλίας-του επιπέδου της ανθρωπιάς μας, των απειλών, των χτυπημάτων, των βιασμών, των σκοτωμών και των ταφών στο όνομα «της πατρίδας» μας. Χάνοντας καθ’ οδόν την ανθρωπιά μας και φθάνοντας στα ανείπωτα όρια της απανθρωπιάς».

Συγκινήθηκα αφάνταστα διαβάζοντας την ιστορία του Εμίν Χικμέτ, του τουρκοκύπριου συμφοιτητή και φίλου μου. Τον γνώρισα στη Μόσχα, γίναμε στενοί φίλοι. Ήταν ένας άνθρωπος πράος, με μια ωριμότητα στη σκέψη που σε καθήλωνε, παρά το νεαρό της ηλικίας του.  Ποτέ δεν μου μίλησε για τον πατέρα του, για τα αισθήματα του, για τα παιδικά του χρόνια,  για τη δολοφονία του. Ο πατέρας του Εμίν ήταν ο γνωστός δημοσιογράφος Αϊχάν Χικμέτ, ο οποίος αγωνιζόταν για την επιβίωση της Κυπριακής Δημοκρατίας και ενάντια στις χωριστικές τάσεις. Δολοφονήθηκε από την ΤΜΤ στο κρεβάτι του στις 23.4.1962. Ο Εμίν ήταν τότε δύο χρονών και μαζί με την τεσσάρων χρονών αδελφή του κοιμόντουσαν στο ίδιο δωμάτιο!

 

Είχαμε χαθεί μετά τις σπουδές μας. Ο Εμίν έζησε και δούλεψε για χρόνια στο εξωτερικό. Τον ξανασυνάντησα πριν από 2 μήνες, εκεί στο ΡΙΚ όπου εργάζεται σήμερα. Είχαμε πολλά να πούμε. Εκείνο που μου έμεινε όμως είναι η απάντηση του όταν τον ρώτησα αν παντρεύτηκε και αν είχε παιδιά;

-         «Παντρεύτηκα ελληνοκύπρια και έχω ένα γιο Κύπριο!» μου είπε ...

Για το πως αισθάνεται και ποιος ήταν ο στόχος του πατέρα του τον ρώτησε η Sevgul, και αυτός της απάντησε:

«Υπάρχει ένα ψάρι, ο σολομός, που πάντα κολυμπά ενάντια στο ρεύμα. Αυτό έκανε ο πατέρας μου. Αισθανόταν, γνώριζε και έβλεπε αυτό που επρόκειτο να συμβεί. Ήταν κάτι το συνειδητό αλλά και κάτι που ονομάζεται διαίσθηση. Η διαίσθηση που δείχνει το δρόμο, και εσύ προσπαθείς να βρεις στοιχεία για να στηρίξεις αυτή τη διαίσθηση. Τα γεγονότα είναι συνειδητά αλλά πρέπει να τα αναζητήσεις. Και ο πατέρας μου γνώριζε. Θυμάσαι ποιο ήταν το σύνθημά του; Ας ξεχάσουμε το παρελθόν κι’ ας αγκαλιάσουμε μαζί αυτή την κυβέρνηση. Είναι η δική μας δημοκρατία».

Η σύγχρονη κυπριακή κοινωνία έμαθε να ζει με τις προκαταλήψεις,  τις ψευδαισθήσεις με τα εύηχα συνθήματα με τους ψευδοπαλληκαρισμούς, τις ρητορείες των επαϊόντων και όποιος πάει σήμερα ενάντια στο ρεύμα μπορεί να μην τον δολοφονούν όπως παλιά αλλά τον εξοντώνουν με άλλους τρόπους  -  με διαβολές, απειλές και προπηλακισμούς.

Αλλά και οι άλλες ιστορίες που αναφέρονται στο βιβλίο είναι εξίσου συγκλονιστικές. Αξίζει λοιπόν ο κάθε κύπριος να διαβάσει αυτό το βιβλίο. Θα το χαρακτήριζα σαν ένα εγχειρίδιο ενάντια στον εθνικισμό, το  σωβινισμό και το φανατισμό, γιατί όπως λεει η Sevgul « Η ιστορία δεν είναι αυτό το ένδοξο υλικό που μας δίδασκαν στο σχολείο. Δεν είναι για τους «ήρωες» που πολεμούν τους «βάρβαρους» δεν είναι για τους «καημένους τους Κύπριους» και πως οι «ξένοι» διέπρατταν εγκλήματα εναντίον τους.

Η ιστορία είναι για μας, για τους εαυτούς μας, για τις περιπέτειές μας, τις ανείπωτες ιστορίες, για τα τραύματα μας, τις τραγωδίες, τις αλήθειες που κρατάμε κλειδωμένες μέσα μας, επειδή οι πιο πολλές απ’ αυτές τις ιστορίες δεν ταιριάζουν μ’ αυτά που είναι γραμμένα στα βιβλία της ιστορίας ή γιατί δεν θεωρείται σωστό να λεει κανείς τέτοια πράγματα».

 Ανδρέας Παυλικκάς

Λευκωσία 25/1/2006

 

 

ΜΠΕΛΑ-ΜΠΑΙΣ

 

» ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

» ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

» ΓΝΩΜΙΚΑ-ΣΟΦΑ ΛΟΓΙΑ

» ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

» ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ

» ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ

» ΝΕΑ

» ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ