Επιλέξτε γλώσσα:  

 

ΓΙΑΤΙ Ο ΜΑΡΞ ΕΙΧΕ ΔΙΚΙΟ - 18 2013f Feb 2013

Η πρόσφατη χρηματοπιστωτική καταστροφή, μας ανάγκασε και πάλι να σκεφτούμε τους όρους σύμφωνα με τους οποίους ζούμε στο σύνολο τους, και ήταν ο Μάρξ ο οποίος προέβλεπε ότι ο καπιταλισμός θα γίνει παγκόσμιος, και ότι οι ανισότητες θα ενταθούν σε μέγιστο βαθμό».

ΜΕΘΕΞΗ ΣΤΗΝ ΕΝΑΛΙΑ ΓΗ - 25 2007f Aug 2007

Έχετε μπροστά σας ένα βιβλίο φωτογραφιών, ένα άλμπουμ, που παρουσιάζει τις ομορφιές της Κύπρου – ελεύθερης και κατεχόμενης. Οι 500 φωτογραφίες είναι η επίμονη δουλειά αρκετών χρόνων και η δύσκολη επιλογή από 10000 και πλέον εικόνων που τράβηξα, περιδιαβάζοντας και τις δυο πλευρές της Κύπρου, πολλές φορές σε δύσβατες και δύσκολες περιοχές.

Γνωμάτευση Πρωτοβουλίας της ΕΟΚΕ

20 εκατ. άστεγοι στην Ευρωπαϊκή ΄Ενωση

- Εισηγήσεις για αντιμετώπιση του προβλήματος

Το φαινόμενο των αστέγων είναι μία από τις πιο ακραίες και καταστροφικές αποδείξεις της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Το φαινόμενο της έλλειψης στέγης συναντάται και στα πιο αναπτυγμένα κράτη της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης.

Η οικονομική ύφεση και η ανεργία που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια έχει επιδεινώσει το πρόβλημα με αποτέλεσμα περισσότεροι από 20 εκατ. πολίτες της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης είτε να κοιμούνται στους δρόμους είτε να ζουν σε κακές συνθήκες στέγασης. Επιπλέον το 12,2% του πληθυσμού της Ε.Ε. ζει σε κατοικίες τα έξοδα των οποίων είναι υψηλά σε σχέση με το εισόδημα τους.

Στα τελευταία 5 χρόνια που μετέχω στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) και πηγαινοέρχομαι στις Βρυξέλλες γίνομαι μάρτυρας αυτού του φαινομένου, βλέποντας δεκάδες ανθρώπους όλων των ηλικιών να κοιμούνται πάνω σε χαρτόνια στους δρόμους, στα μετρό, σε παγκάκια και να ζητιανεύουν για ένα κομμάτι ψωμί. Στην καρδιά λοιπόν της Ευρώπης, στην πρωτεύουσα που φιλοξενεί τα κυριότερα όργανα της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης (Ευρωκοινοβούλιο, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Συμβούλιο της Ε.Ε. ΕΟΚΕ, Επιτροπή των Περιφερειών) το φαινόμενο των αστέγων όχι μόνο εξακολουθεί να υφίσταται αλλά και να εντείνεται, παρά τις κατά καιρούς διακηρύξεις για στρατηγικές και πολιτικές αντιμετώπισης του προβλήματος.

Την περασμένη βδομάδα η ΕΟΚΕ εκπόνησε με δική της πρωτοβουλία γνωμάτευση πάνω στο καυτό αυτό πρόβλημα των αστέγων.

Στην σημαντική αυτή γνωμάτευση τονίζεται το δικαίωμα στη στέγαση με αναφορά στο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. και στην Οικονομική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών (Η.Ε.).

«Η ΄Ενωση, αναφέρεται στο Χάρτη, προκειμένου να καταπολεμηθεί ο κοινωνικός αποκλεισμός και η φτώχεια, αναγνωρίζει και σέβεται το δικαίωμα κοινωνικής αρωγής και στεγαστικής βοήθειας προς εξασφάλιση αξιοπρεπούς διαβίωσης σε όλους όσους δε διαθέτουν επαρκείς πόρους …»

Στη διακήρυξη των Η.Ε. σε σχετικό άρθρο αναφέρεται ότι «καθένας έχει δικαίωμα σε ένα βιοτικό επίπεδο ικανό να εξασφαλίσει στον ίδιο και στην οικογένεια του υγεία και ευημερία και ειδικότερα τροφή, ρουχισμό, κατοικία, ιατρική περίθαλψη ….»

Στη γνωμάτευση της ΕΟΚΕ επισημαίνεται ότι το φαινόμενο των αστέγων δεν εμφανίστηκε αφ’ εαυτού αλλά ότι οφείλεται σε πολιτικές και οικονομικές επιλογές, τονίζεται δε, ότι η ανακατανομή του πλούτου πρέπει να αποτελέσει από τώρα μέρος της χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης που προωθείται μέσω της Στρατηγικής ΕΕ2020.

Πρέπει να σημειώσουμε, ότι δεν υπάρχει σε επίπεδο ΕΕ, κοινός λειτουργικός ορισμός των αστέγων: οι ορισμοί διαφέρουν σημαντικά από το ένα κράτος-μέλος στο άλλο. Το φαινόμενο των αστέγων (homelessness) είναι μια πολύπλοκη εξελεγκτική διαδικασία, εφόσον τα διάφορα άτομα ή ομάδες εισέρχονται στην κατηγορία των αστέγων και εξέρχονται από αυτήν για διαφορετικούς λόγους και αιτίες.

Διακρίνονται διαφορετικά είδη και ομάδες αστέγων, όπως για παράδειγμα άνδρες που ζουν στους δρόμους, παιδιά και έφηβοι των δρόμων, νέοι που βγαίνουν από σωφρονιστικά ιδρύματα ανήλικα, μόνες μητέρες που ζουν στο δρόμο, άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας όπως ο αλκοολισμός, τοξικομανείς, άτομα με ψυχολογικά/ψυχιατρικά προβλήματα, άστεγοι ηλικιωμένοι, άστεγες οικογένειες που ζουν στο δρόμο, άστεγοι από εθνοτικές μειονότητες όπως οι Ρομά ή άτομα με νομαδικό τρόπο ζωής, άστεγοι μετανάστες, άστεγοι αιτούντες άσυλο (πρόσφυγες), η δεύτερη γενιά των παιδιών του δρόμου των οποίων οι γονείς είναι άστεγοι.

Σύμφωνα με την γνωμάτευση τα αίτια που οδηγούν στην εμφάνιση του φαινομένου των αστέγων είναι συχνά πολύπλοκα και αλληλένδετα. Kαταστάσεις αυτού του τύπου καθορίζονται από ένα σύνολο παραγόντων που συγκλίνουν.

- διαρθρωτικοί: οικονομικές διαδικασίες, μετανάστευση, ιθαγένεια, διαδικασίες σχετικά με την αγορά ακινήτων
- θεσμικοί: βασικές κοινωνικές υπηρεσίες, μηχανισμοί χορήγησης επιδομάτων, θεσμικές διαδικασίες
- προσωπικών σχέσεων: οικογενειακή κατάσταση, κατάσταση των σχέσεων (για παράδειγμα, διαζύγιο),
- προσωπικοί: αναπηρία, εκπαίδευση, εξάρτηση, ηλικία, κατάσταση των μεταναστών
- διακρίσεων και/ή έλλειψης νομικού καθεστώτος: ενδέχεται να αφορά ειδικότερα τους μετανάστες και ορισμένες εθνοτικές μειονότητες όπως οι κοινότητες των Ρομά.

Υπάρχουν διάφορα είδη υπηρεσιών βοήθειας που παρέχονται στους άστεγους: υπηρεσίες κατοικίας ή μη. Η προώθηση συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα αποτελεί βασικό στοιχείο για την εφαρμογή στρατηγικών για την απόκτηση κατοικίας. Αυτό που προέχει είναι η διάθεση μόνιμης στέγης και η παροχή ιατρικών και κοινωνικών υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης, καθώς και η προώθηση συμπράξεων, ιδίως τον χειμώνα και το καλοκαίρι, δεδομένου ότι σε ορισμένες χώρες, ένα ποσοστό των αστέγων πεθαίνουν στους δρόμους σε περίοδο καύσωνα ή μεγάλου ψύχους.

Στην γνωμάτευση της η ΕΟΚΕ συνιστά την ανάπτυξη διαφοροποιημένων υπηρεσιών και την προώθηση των ελάχιστων προδιαγραφών για όλες τις παρεχόμενες στους άστεγους κοινωνικές υπηρεσίες προκειμένου να καλυφθούν οι διαφορετικές ανάγκες τους:

- άμεσες κοινωνικές παρεμβάσεις: κοινωνική και νομική βοήθεια για την απόκτηση κατοικίας, προσωρινά καταλύματα, κοινωνικές κατοικίες, δίκτυα βοήθειας και υποστήριξης, πολυδύναμα κέντρα.
- εξειδικευμένες υπηρεσίες (άστεγοι φορείς του ιού HIV ή άστεγοι με ειδικές ανάγκες, κλπ.)
- παροχή συμβουλών, συμπεριλαμβανομένων των νομικών και επαγγελματική κατάρτιση
- επιχειρηματική κατάρτιση για τους άστεγους και κοινωνική οικονομία
- παρακολούθηση και υποστήριξη (παροχή βοήθειας από τις τοπικές κοινότητες)
- κοινωνικές και πολιτιστικές δράσης καθώς και δράσεις για την προαγωγή της οικογένειας, προγράμματα πρόσληψης

Η ΕΟΚΕ προτείνει την εφαρμογή ολοκληρωμένων στρατηγικών για την δημιουργία επαρκών και συμπληρωματικών υπηρεσιών σε όλους τους τομείς ώστε να καλυφθούν όλες οι ανάγκες των δικαιούχων, ιδίως όσον αφορά τις κοινωνικές κατοικίες. Eίναι αναγκαίο, για την πρόσληψη των θανάτων των αστέγων στο δρόμο, να θεσπιστεί νομοθεσία που να απαιτεί τη δημιουργία σε κάθε περιοχή ενός τουλάχιστον συμβουλευτικού κέντρου και ενός χώρους για τη στέγαση έκτακτης ανάγκης των αστέγων, με χωρητικότητα ίση με τον αριθμό των ανθρώπων που ζουν στους δρόμους.
Η ΕΟΚΕ τονίζει τη σημασία εξεύρεσης μόνιμων λύσεων για την κοινωνική ένταξη των μειονεκτούντων ατόμων με την κατασκευή καταλυμάτων και μονίμων κατοικιών και με την παροχή πρόσθετων κοινωνικών υπηρεσιών, προκειμένου να καταστεί δυνατή η διατήρηση των δεσμών ενδοοικογενειακής αλληλεγγύης (γονείς-παιδιά, κλπ.) και στο μέτρο του δυνατού, η επιστροφή στην οικογένεια παιδιών που έχουν αποσπαστεί από τους γονείς για λόγους φτώχιας και δύσκολων συνθηκών διαβίωσης.
Πέραν τούτων η ΕΟΚΕ συνιστά την προώθηση πολιτικών της ΕΕ που να αποσκοπούν στον περιορισμό κάθε κερδοσκοπικής τάσης στην αγορά ακινήτων. Στο πλαίσιο της ανάλυσης των ευρωπαϊκών και εθνικών κοινωνικών πολιτικών, προτείνει την παρακολούθηση της αναλογίας του καθαρό μηνιαίου μισθού και της τιμής των κατοικιών. Η πρόσβαση σε αξιοπρεπή κατοικία θα πρέπει να είναι ανάλογη προς τον λόγο μεταξύ του ποσού της μηνιαίας δόσης (ή ενοικίου) για το κόστος της στέγασης και τα έξοδα διαβίωσης και του καθαρού μισθού του ευρωπαίου πολίτη.

Επείγει λοιπόν η λήψη αποτελεσματικών μέτρων για την αντιμετώπιση του προβλήματος των αστέγων γιατί η έλλειψη στέγης, οι κακές συνθήκες στέγασης συνδέονται συχνά με την εμφάνιση και άλλων προβλημάτων όπως η ανεργία, οι αρρώστιες, η εγκληματικότητα και το επιστέγασμα η φτώχεια.

Οι διακηρύξεις της Συνόδου του Ευρωκοινοβουλίου το Δεκεμβρη του 2010 - να μη κοιμάται κανείς στο δρόμο
- να μη γίνεται κανείς νέος άστεγος λόγω μετάβασης στην ανεξάρτητη διαβίωση
- να μη μένει κανείς σε καταλύματα έκτακτης ανάγκης για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από μια περίοδο «έκτακτης ανάγκης»
- να μη μένει κανείς σε προσωρινή στέγη για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από αυτό που απαιτείται για την επιτυχή μετάβαση του σε μόνιμη στέγη.
θα πρέπει να γίνουν πράξη για να απαβλυνθεί αυτό το καυτό πρόβλημα.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΥΛΙΚΚΑΣ- Μέλος της Ευρωπαικής Οκονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ) Λευκωσία 3.11.2011

 

 

ΜΠΕΛΑ-ΜΠΑΙΣ

 

» ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

» ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

» ΓΝΩΜΙΚΑ-ΣΟΦΑ ΛΟΓΙΑ

» ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

» ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ

» ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ

» ΝΕΑ

» ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ