Επιλέξτε γλώσσα:  

 

ΓΙΑΤΙ Ο ΜΑΡΞ ΕΙΧΕ ΔΙΚΙΟ - 18 2013f Feb 2013

Η πρόσφατη χρηματοπιστωτική καταστροφή, μας ανάγκασε και πάλι να σκεφτούμε τους όρους σύμφωνα με τους οποίους ζούμε στο σύνολο τους, και ήταν ο Μάρξ ο οποίος προέβλεπε ότι ο καπιταλισμός θα γίνει παγκόσμιος, και ότι οι ανισότητες θα ενταθούν σε μέγιστο βαθμό».

ΜΕΘΕΞΗ ΣΤΗΝ ΕΝΑΛΙΑ ΓΗ - 25 2007f Aug 2007

Έχετε μπροστά σας ένα βιβλίο φωτογραφιών, ένα άλμπουμ, που παρουσιάζει τις ομορφιές της Κύπρου – ελεύθερης και κατεχόμενης. Οι 500 φωτογραφίες είναι η επίμονη δουλειά αρκετών χρόνων και η δύσκολη επιλογή από 10000 και πλέον εικόνων που τράβηξα, περιδιαβάζοντας και τις δυο πλευρές της Κύπρου, πολλές φορές σε δύσβατες και δύσκολες περιοχές.

 

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ

ΕΣΟΔΩΝ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

 

  • - Στόχοι του Φορολογικού Συστήματος
  • - Απόδοση των κυριότερων Φορολογικών εσόδων
  • - Αναλογία άμεσων και έμμεσων φόρων
  • - Εισηγήσεις για αύξηση των φορολογικών εσόδων

 

Το φορολογικό σύστημα μιας χώρας και η γενικότερη φορολογική πολιτική μπορούν να αποτελέσουν, πέραν από την είσπραξη εσόδων από το κράτος, εργαλείο

 

  • - για δικαιότερη ανακατονομή του εθνικού εισοδήματος
  • - για στήριξη και προώθηση της αναπτυξιακής πορείας μιας χώρας
  • - για τη στήριξη της κοινωνικής δικαιοσύνης με τη χρηματοδότηση της Παιδείας της Υγείας και των ευάλωτων ομάδων

Ταυτόχρονα το φορολογικό σύστημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για στήριξη εκείνων των εταιρειών ή Οργανισμών που εισάγουν τεχνολογικές καινοτομίες που συμβάλουν στην ουσιαστική αύξηση της παραγωγικότητας  (δείκτης που είναι ο κυριότερος άξονας της ανάπτυξης).

Το φορολογικό σύστημα  πρέπει να είναι κοινωνικά δίκαιο, απλό, αποτελεσματικό, κατανοητό στους πολίτες και να διασφαλίζει την εύκολη πρόσβαση των πολιτών στους φορείς που εφαρμόζουν πολιτική, ισοτιμία και αξιοκρατία.

Στις σημερινές συνθήκες της Παγκόσμιας Οικονομικής Κρίσης στις περισσότερες χώρες παρατηρείται, δυστυχώς, μια προσπάθεια βελτίωσης της φοροεισπρακτικής ικανότητας του κράτους μέσω αυξημένων συντελεστών ΦΠΑ, μέσω αυξήσεων των Φόρων Κατανάλωσης και ταυτόχρονη μείωση των δαπανών για κοινωνικές παροχές. Και αυτό για να καλυφθούν ελλείμματα που έχουν συσσωρευτεί από λανθασμένες και αντιοικονομικές πολιτικές που εφαρμόστηκαν διαχρονικά από πολλές κυβερνήσεις. Αντί λοιπόν το φορολογικό σύστημα να χρησιμοποιείται για τους στόχους που αναφέραμε πιο πάνω έχει καταστεί εργαλείο κάλυψης ελλειμμάτων, γεγονός που επηρεάζει την ανάπτυξη. Τούτο μπορεί εύκολα κάποιος να το διαπιστώσει αφού ενώ αυξάνονται οι συντελεστές του ΦΠΑ και των φόρων κατανάλωσης, μειώνονται οι κοινωνικές παροχές, οι μισθοί και οι συντάξεις, η ανάπτυξη εξακολουθεί να παραμένει μηδαμινή. (το 2011 στην Ευρωπαϊκή ΄Ενωση  ο ρυθμός ανάπτυξης δεν αναμένεται να ξεπεράσει το 1%, ενώ σε μερικές χώρες θα εξακολουθήσει να είναι αρνητικός).

Η ανάλυση αυτή στόχο έχει, να παρουσιάσει την κατάσταση των κυριότερων φορολογικών εσόδων του κυπριακού κράτους την τελευταία επταετία, να δείξει τις τάσεις και να καταλήξει σε εισηγήσεις για την περαιτέρω αύξηση των εσόδων ούτως ώστε το σύστημα να καταστεί πιο δίκαιο και αποτελεσματικό.

Παρούσα κατάσταση των κυριότερων φορολογικών εσόδων του κράτους

Ο Πίνακας Αρ. 1 παρουσιάζει την απόδοση των κυριότερων φορολογικών εσόδων του κράτους ως ποσοστό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) για τα έτη 2004-2011.

Όπως φαίνεται τα κυριότερα φορολογικά έσοδα του κράτους προέρχονται από το Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ). Το 2011 αναμένεται να ανέλθουν στα 641,6 εκατ.ευρώ (10,4% του ΑΕΠ) σε σύγκριση με 565,2 εκατ. (9,2% του ΑΕΠ).

Το 2009 και 2010 ένεκα της παγκόσμιας κρίσης που επηρέασε βασικούς κλάδους της οικονομίας τα έσοδα από τον ΦΠΑ μειώθηκαν κατακόρυφα, για να αυξηθούν το 2011 λόγω της επιβολής 5% σε όλα τα τρόφιμα και στις παραδόσεις φαρμάκων (συμβατή υποχρέωση της Κύπρου που πηγάζει από το κοινοτικό κεκτημένο).

Η κατηγορία των εισαγωγικών δασμών ακολουθεί φθίνουσα πορεία την περίοδο που αποσκοπούμε. Τα έσοδα έχουν μειωθεί στο μισό περίπου (από 68,5 εκατ. ευρώ το 2004, σε 35 εκατ. το 2011).

Τα έσοδα από το Φόρο Εισοδήματος έχουν αυξηθεί από 693 εκατ. ευρώ το 2004 σε 1339 εκατ. 2011  (7,5% του ΑΕΠ). Το γεγονός αυτό οφείλεται στην αύξηση των εσόδων από το Φόρο Εισοδήματος  των Εταιρειών  τα έτη 2005-2008. Ένεκα της κρίσης έχουν επηρεαστεί τα έσοδα του φόρου αυτού τα έτη 2009-2010.

Αλματώδης ήταν η αύξηση των εσόδων από το Φόρο  Περιουσίας μέχρι το 2008 όταν ανήλθαν στα 389,8 εκατ. ευρώ, ενώ στη συνέχεια λόγω της κρίσης στην Οικοδομική Βιομηχανία έπεσαν στα 173 εκατ. (2011).

Ο φόρος περιουσίας περιλαμβάνει κυρίως το Φόρο Κεφαλαιουχικών κερδών και τα δικαιώματα Κτηματολογίου και χωρομετρίας

Η κατηγορία των Φόρων Κατανάλωσης έχει και αυτή μιαν αύξηση μέχρι το 2008, στη συνέχεια  σημειώθηκε μείωση, ενώ το 2011 αναμένεται άνοδος, λόγω αύξησης των φόρων κατανάλωσης στα αναψυκτικά και καπνικά προϊόντα που επήλθε τον Ιούλιο του 2010

Ο Πίνακας Αρ. 2 παρουσιάζει την κατανομή των εσόδων σε άμεσους και έμμεσους φόρους. Οι άμεσοι φόροι που περιλαμβάνουν κυρίως τα έσοδα από Φόρο Εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων καθώς και το φόρο περιουσίας έχουν αυξηθεί από 109 εκατ. ευρώ το 2004 σε 2 δισεκ. ευρώ το 2011.

Οι έμμεσοι φόροι που περιλαμβάνουν τα έσοδα από το ΦΠΑ, τους φόρους  κατανάλωσης και τους εισαγωγικούς δασμούς, τη περίοδο που ανασκοπούμε έχουν αυξηθεί κατά 45% και ανήλθαν σχεδόν στα 3δις. ευρώ   το 2011.

Η αναλογία άμεσων και έμμεσων φόρων είναι σαφώς υπέρ των έμμεσων φόρων (59.7%:40.3%), παρόλον που υπάρχει μια αισθητή διαφοροποίηση από το 2004 (65.4%:34,6%).

Θεωρούμε ότι οι άμεσοι φόροι είναι πιο δίκαιοι όμως δε μπορούμε να μη δεχτούμε τη σημερινή πραγματικότητα όπου στα πλαίσια της εναρμόνισης με την Ευρωπάϊκή ΄Ενωση έγινε μια ουσιαστική στροφή στους έμμεσους φόρους (ΦΠΑ και Φόροι Κατανάλωσης). Είναι γενικά αποδεκτό ότι το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στους ώμους των μισθοσυντήρητων.

Πρέπει επίσης να πούμε ότι δεν είναι όλοι οι έμμεσοι φόροι άδικοι. Για παράδειγμα οι φόροι πολυτελείας, οι φόροι με κλιμακωτή εισφορά, οι λεγόμενοι «πράσινοι φόροι» που υπάρχουν σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες είναι φόροι που επιβαρύνουν τα πλούσια στρώματα του πληθυσμού από τη μια και τις εταιρείες και τους Οργανισμούς που καταστρέφουν το περιβάλλον, από την άλλη.

Ο Πίνακας Αρ. 3 παρουσιάζει την κατανομή των εσόδων από το Φόρο Εισοδήματος μεταξύ των υπαλλήλων, των εταιρειών και των αυτοεργοδοτουμένων.

Παρατηρούμε ότι  παρά τις κατά καιρούς διακυμάνσεις δεν υπάρχει αισθητή διαφοροποίηση από το 2004 μέχρι το 2011.

Έτσι έχουμε σήμερα: το 43.2% του φόρου εισοδήματος να προέρχεται από τους μισθωτούς, το 50,8% από τις εταιρείες και το 6% από τους αυτοεργοδοτουμένους.

Τα έσοδα από τις εταιρείες θα ήταν μεγαλύτερα αν από τη Βουλή  ψηφιζόταν η αύξηση του εταιρικού φόρου κατά 1% όπως κατατέθηκε από την Κυβέρνηση. Δυστυχώς η πλειοψηφία της Βουλής έκρινε ότι θα επηρεάζονταν οι Υπεράκτιες Εταιρείες και θα αποχωρούσαν, όπως ισχυρίζονταν, από την Κύπρο. Το επιχείρημα όμως αυτό είναι διάτρητο αφού σύμφωνα με τα στοιχεία η Κύπρος έχει μαζί με την Βουλγαρία, την Ουγγαρία το χαμηλότερο συντελεστή φορολογίας (10%).

Εισηγήσεις για αύξηση των φορολογικών εσόδων

Εκείνο που πρέπει να επιδιωχθεί πρωτίστως είναι η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής

H φοροδιαφυγή αποτελεί μια γάγγραινα για τα δημόσια οικονομικά κάθε κράτους. Είναι ένα πρόβλημα που καμιά χώρα δεν έχει κατορθώσει να το εξαλείψει. Μέτρα παίρνονται κατά καιρούς για τον περιορισμό της. Όμως κάθε φορά ανακαλύπτονται και νέοι τρόποι φοροδιαφυγής, 

  Για την καταπολέμηση αυτού του φαινόμενου εισηγούμαστε τα πιο κάτω:

 

  • - Συμπλήρωση και βελτίωση της νομοθεσίας για το Φόρο Εισοδήματος, το ΦΠΑ, τις μεταβιβάσεις ακίνητης ιδιοκτησίας και το Φόρο κεφαλαιουχικών κερδών.

 

  • - Εισαγωγή αυστηρότερων ποινών για τους παραβάτες.

 

  • - Ενίσχυση του τοπικού λογιστικού ελέγχου και του τελωνειακού ελέγχου.

 

  • - Επανεξέταση των ορίων των φορολογικών κινήτρων, των ορίων των εξόδων παράστασης των επαγγελματικών ταξιδίων και άλλων επαγγελματικών δραστηριοτήτων.

 

  • - Ανάρτηση των φορολογικών καταλόγων.

 

  • - Υποχρεωτική συμπλήρωση ειδικού εντύπου δήλωσης περιουσιακών στοιχείων με απλοποιημένη μορφή.

 

  • - Έκδοση κανονισμών που θα ρυθμίζουν την έκδοση τιμολογίων, αποδείξεων και που θα διέπουν την τήρηση λογιστικών βιβλίων.

 

  • - Έλεγχος και δυνατότητα πρόσβασης του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων σε άλλα Κυβερνητικά Τμήματα για συλλογή και διασταύρωση στοιχείων (ΤΚΑ, ΦΠΑ, Κτηματολόγιο κλπ.).

 

  • - Ορθή και κατάλληλη στελέχωση των τμημάτων είσπραξης φόρων (ΤΕΠ, ΦΠΑ) λόγω του συσσωρευμένου όγκου δουλειάς. Μπορεί να γίνει μεταφορά προσωπικού από άλλα τμήματα.

 

  • - Επίσπευση της μηχανογράφησης σ’ όλα τα κυβερνητικά τμήματα που εισπράττουν φόρους.

 

  • - Αύξηση της συχνότητας και του αριθμού των ελέγχων μέσω των Κλάδων Διερευνήσεων, Εξέτασης Λογαριασμών και Ελέγχου Εργοδοτών. Ο κλάδος Ελέγχου Εργοδοτών για παράδειγμα ασκεί ελάχιστους ελέγχους, ενώ είναι γνωστό ότι εκατοντάδες εργοδότες κατακρατούν το φόρο εισοδήματος που εισπράττουν από τους υπαλλήλους τους.

 

 

  • - Να διδαχθούμε από την περίπτωση της Ιταλίας όσον αφορά την φοροδιαφυγή των ελεύθερων επαγγελμάτων και των μικρομεσαίων.

 

Οι Ιταλοί έχουν εγκαταλείψει προ καιρού τις παραδοσιακές και  αναποτελεσματικές μεθόδους αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής και προσέτρεξαν στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές.

Εφάρμοσαν αντικειμενικά κριτήρια στον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος και των κερδών διαφόρων κατηγοριών ελεύθερων επαγγελμάτων και μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Τα στοιχεία μαζί με το σχετικό πρόγραμμα επεξεργασίας μπαίνουν στον ηλεκτρονικό υπολογιστή του Υπουργείου Οικονομικών. Το πάτημα ενός πλήκτρου του κομπιούτερ βγάζει το φορολογητέο εισόδημα 6,5 εκατ. περίπου ελεύθερων επαγγελματιών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Με την αντικειμενοποίηση του φορολογητέου εισοδήματος προκύπτει ένας ελάχιστος φόρος από τον οποίο είναι πρακτικά αδύνατο να ξεφύγουν οι εν λόγω κατηγορίες.

Πέραν της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής πρέπει να υπάρξει

 

  • - άμεση κινητοποίηση για είσπραξη καθυστερημένων φόρων οι οποίοι σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία ανέρχονται πέραν του 1 δισεκ. ευρώ. Η αδράνεια, η αναποτελεσματικότητα του τμήματος εσωτερικών προσόδων αποτελεί ένα πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπισθεί, ίσως με την ανάθεση σε ιδιώτες την είσπραξη αυτών των φόρων.

 

  • - εισαγωγή του φόρου πολυτέλειας σε μια σειρά προϊόντα που καταναλώνονται από τα πιο πλούσια στρώματα του πληθυσμού.

 

  • - Φορολόγηση της μεγάλης αδρανούς περιουσίας.

 

  • - Καταβολή φορολογίας από τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της εκκλησίας συμπεριλαμβανομένων των πωλήσεων και της αξιοποίησης ακίνητης περιουσίας.

 

 

 

 

ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΥΛΙΚΚΑΣ

Υπεύθυνος του Γραφείου Ερευνών και Μελετών ΠΕΟ

 

 

Λευκωσία 30.10.2011

 

 

-- page break --

ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ

ΕΣΟΔΩΝ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

(2004-2011)

Πίνακας Αρ. 1

 

ΕΤΗ

ΑΕΠ σε

Τρέχουσες τιμές

 € εκατ.

Έσοδα από Φόρο

Εισοδήματος

€ εκατ.

%

Επί του ΑΕΠ

Έσοδα από Εισαγωγικούς δασμούς

 € εκατ.

 

%

Επί του

ΑΕΠ

Έσοδα

Από ΦΠΑ

 € εκατ.

%

Επί του

ΑΕΠ

Έσοδα από φόρους κατανάλωσης € εκατ.

%

Επί του

ΑΕΠ

Εσοδα από Φόρο

Περιουσίας € εκατ.

% επί του ΑΕΠ

2004

12653

693,5

5,5

68,5

0,5

1139

9,0

565,2

4,5

136,2

1,1

2005

13462

775,5

5,8

48,3

0,4

1297

9,7

557,5

4,2

137,9

1,0

2006

14435

977,7

6,8

44,9

0,3

1465

10,3

571,9

4,0

266,6

1,9

2007

15879

1237

7,8

52,7

0,3

1744

11,0

619,4

3,9

587,1

3,7

2008

17247

1348

7,8

56,7

0,3                                                                           

1944

11,3

624,3

3,6

389,8

2,1

2009

16946

1310

7,7

39,8

0,2

1747

10,3

575,2

3,4

121,7

0,7

2010

17319

1258

7,3

33,0

0,2

1687

9,7

547,5

3,2

174,2

1,0

2011

(εκτίμηση)

17925

1339

7,5

35,0

0,2

1870

10,4

641,6

3,6

173,0

1,0

-- page break --

 

 

ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΑΜΕΣΟΥΣ ΚΑΙ ΕΜΜΕΣΟΥΣ ΦΟΡΟΥΣ

(2004 – 2011)

 

Πίνακας Αρ. 2

 

ΕΤΗ

Σύνολο  ΄Αμεσων

και ΄Εμμεσων

Φόρων

€ εκατ.

 

Άμεσοι

Φόροι

εκατ.

%

Επί του

συνόλου

Έμμεσοι

Φόροι

εκατ.

%

Επί του

συνόλου

2004

3150

1090

34,6

2061

65,4

2005

3574

1362

38,1

2212

61,9

2006

4029

1570

38,9

2459

61,1

2007

5247

2311

44,0

2937

56,0

2008

5304

2232

42,1

3072

57,9

2009

4602

1893

41,1

2709

58,9

2010

4690

1900

40,5

2790

59,5

2011

(εκτίμηση)

5011

2021

40,3

2992

59,7

-- page break --

                                                             ΕΣΟΔΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΑΠΟ ΦΟΡΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ
                                                                                            (2004-2011)

Πίνακας Αρ. 3

 

ΕΤΗ

Συνολικά Έσοδα από Φόρο Εισοδήματος

€κατ.

Έσοδα από Φόρο Εισοδήματος Υπαλλήλων

€εκατ.

%

επί του

συνόλου

Έσοδα από Φόρο Εισοδήματος

Εταιρειών

€εκατ.

%

επί του

συνόλου

Έσοδα από Φόρο

Εισοδήματος

Αυτοεργοδοτουμένων

€κατ.

%

επί του

συνόλου

2004

693,5

292,7

42,2

354,4

51,1

46,3

6,7

2005

775,7

317,8

41,0

415

53,5

42,9

5,5

2006

977,7

381

39,0

546,8

56,0

48,3

5,0

2007

1234,4

416

33,6

757,4

61,3

61,0

4,9

2008

1348

462

34,3

822,4

61,0

63,3

4,3

2009

1310

510

38,9

739

56,4

61,7

4,7

2010

1299

542

41,7

690

53,1

67,0

5,2

2011

(εκτίμηση)

1358

586

43,8

690

50,8

82,0

6,0

 

 

 

 

 

 

 

ΜΠΕΛΑ-ΜΠΑΙΣ

 

» ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

» ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

» ΓΝΩΜΙΚΑ-ΣΟΦΑ ΛΟΓΙΑ

» ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

» ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ

» ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ

» ΝΕΑ

» ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ