Επιλέξτε γλώσσα:  

 

ΓΙΑΤΙ Ο ΜΑΡΞ ΕΙΧΕ ΔΙΚΙΟ - 18 2013f Feb 2013

Η πρόσφατη χρηματοπιστωτική καταστροφή, μας ανάγκασε και πάλι να σκεφτούμε τους όρους σύμφωνα με τους οποίους ζούμε στο σύνολο τους, και ήταν ο Μάρξ ο οποίος προέβλεπε ότι ο καπιταλισμός θα γίνει παγκόσμιος, και ότι οι ανισότητες θα ενταθούν σε μέγιστο βαθμό».

ΜΕΘΕΞΗ ΣΤΗΝ ΕΝΑΛΙΑ ΓΗ - 25 2007f Aug 2007

Έχετε μπροστά σας ένα βιβλίο φωτογραφιών, ένα άλμπουμ, που παρουσιάζει τις ομορφιές της Κύπρου – ελεύθερης και κατεχόμενης. Οι 500 φωτογραφίες είναι η επίμονη δουλειά αρκετών χρόνων και η δύσκολη επιλογή από 10000 και πλέον εικόνων που τράβηξα, περιδιαβάζοντας και τις δυο πλευρές της Κύπρου, πολλές φορές σε δύσβατες και δύσκολες περιοχές.

 

ΑΛΛΟΔΑΠΟΙ

ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ

 

  • - Αλλοδαποί από τρίτες χώρες-κριτήρια παραχώρησης άδειας
  • - Κοινοτικοί εργαζόμενοι-κατοχύρωση δικαιωμάτων
  • - Προβλήματα Οικιακών Βοηθών
  • - Παράνομη απασχόληση

 

Ανάλυση Α. Παυλικκά

Υπεύθυνου του Γραφείου

Ερευνών & Μελετών ΠΕΟ

 

Λευκωσία 8.10.2010

  

 

Όπως είναι γνωστό το 1991 το Συνδικαλιστικό Κίνημα συμφώνησε με τους εργοδότες και την κυβέρνηση τα κριτήρια και τις διαδικασίες που θα διέπουν την παραχώρηση αδειών απασχόλησης αλλοδαπών.

Οι λόγοι που το συνδικαλιστικό κίνημα πήρε αυτήν την απόφαση ήταν η ανεξέλεγκτη εισαγωγή αλλοδαπών εργαζομένων και οι δυσμενείς όροι εργασίας που υπόκεινταν οι άνθρωποι αυτοί σε σύγκριση με τους κύπριους συνάδελφους τους. Οι μισθοί ήταν πολύ χαμηλότεροι ενώ τα παρεμφερεί ωφελήματα ήταν κάτι άγνωστο γι’ αυτούς. Μ’ αυτήν την έννοια οι αλλοδαποί γίνοντο αντικείμενο πλήρους εκμετάλλευσης από τους κύπριους εργοδότες.

Πέραν τούτου το ποσοστό της ανεργίας την τότε εποχή ήταν μόλις 1,8% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού.

Η ΠΕΟ εκτίμησε τότε την συμφωνία αυτή ως μια σημαντική επιτυχία του Συνδικαλιστικού Κινήματος η οποία διασφαλιζε την απασχόληση των κυπρίων εργαζομένων, τα κεκτημένα δικαιώματα πληρωμής και όρων εργασίας και παράλληλα προστάτευε τους αλλοδαπούς εργάτες για όσο καιρό θα εργάζονταν στην Κύπρο από την εκμετάλλευση, προσφέροντας τους πέραν από τους ίδιους όρους εργασίας με τους κύπριους εργάτες και ανθρώπινες συνθήκες στέγασης και διαβίωσης.

ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

 Όπως αναφέρεται στην συμφωνία, στόχος των κριτηρίων αυτών ήταν από την μια η ικανοποίηση των τότε πιεστικών αναγκών σε εργατικό δυναμικό και από την άλλη η βελτίωση των συνθηκών εργασίας, καλύτερης οργάνωσης και της τεχνολογικής αναβάθμισης των επιχειρήσεων.

Τα βασικά κριτήρια για την έγκριση άδειας εργασίας σε αλλοδαπούς είναι δύο:

α) Εξοικονόμηση και καλύτερη αξιοποίηση του εργατικού δυναμικού

Σε περίπτωση που διαπιστώνεται,  μετά από έρευνα των αρμοδίων υπηρεσιών,  ότι λόγω του μηχανικού εξοπλισμού και της τεχνολογίας που χρησιμοποιείται και των μεθόδων παραγωγής και οργάνωσης της εργασίας δεν γίνεται καλή αξιοποίηση του εργατικού δυναμικού, θα παραχωρείται άδεια για λογικό χρονικό διάστημα που θα χρειαστεί η επιχείρηση να προβεί στις αναγκαίες αλλαγές για εξοικονόμηση εργατικού δυναμικού.

β) Βελτίωση των συνθηκών εργασίας

Σε περίπτωση που η επιχείρηση  έχει σοβαρά προβλήματα συνθηκών εργασίας (ασφαλείας, υγείας, ευημερίας) θα παραχωρείται άδεια απασχόλησης αλλοδαπών για λογικό χρονικό διάστημα που θα χρειαστεί η επιχείρηση να κάμει τις αναγκαίες αλλαγές για βελτίωση, με βάση τις υποδείξεις του Πρώτου Επιθεωρητή Εργοστασίων.

Για τους όρους εργοδότησης των αλλοδαπών η συμφωνία προβλέπει τα ακόλουθα:

1. Εφαρμογή όλων των προνοιών της εργατικής και άλλης σχετικής νομοθεσίας.

  • 2. Η αμοιβή και τα άλλα ωφελήματα που θα απολαμβάνουν οι αλλοδαποί εργάτες θα είναι εκείνα που προνοούνται στις σχετικές συλλογικές συμβάσεις του τομέα για τους Κύπριους.
  • 3. Τα έξοδα μεταφοράς των αλλοδαπών από τη χώρα προέλευσης τους μετ’ επιστροφής, θα επιβαρύνουν εξ’ ολοκλήρου τον εργοδότη.
  • 4. Οι εργοδότες θα ασφαλίζουν τους αλλοδαπούς εργάτες με ειδική ασφάλεια υγείας όπως προβλέπεται περίπου και για τους κύπριους στις συλλογικές συμβάσεις.
  • 5. Σε περίπτωση απεργίας δεν θα επιτρέπεται στους ξένους εργάτες να εργάζονται ως απεργοσπάστες.
  • 6. Σε περίπτωση πλεονασμού θα απολύονται πρώτοι οι αλλοδαποί εργάτες.
  • 7. Ο εργοδότης θα είναι υπόχρεος να παρέχει στέγη αποδεκτών επιπέδων και στοιχειωδών διευκολύνσεων στους αλλοδαπούς εργάτες και θα δικαιούται να αποκόπτει από το μισθό τους ποσοστό μέχρι 10% για το κόστος στέγασης.
  • 8. Οι αλλοδαποί εργάτες μπορούν να ενταχθούν ή όχι στη συντεχνία της εκλογής τους. Οι αλλοδαποί εργάτες πρέπει να ανταποκρίνονται στις οικονομικές υποχρεώσεις τους προς το συνδικαλιστικό κίνημα. Προς τούτο ο εργοδότης θα παρέχει τις αναγκαίες διευκολύνσεις αποκόπτοντας και εμβάζοντας στις συντεχνίες το ανάλογο ποσό και το οποίο ανέρχεται στο 1% του μισθού τους.

Νοείται ότι για να παραχωρηθεί άδεια σε εργοδότη, η επιχείρηση του πρέπει να είναι οργανωμένη (εξαιρουμένου του τομέα της γεωργίας και κτηνοτροφίας) για να μπορεί να ανταποκριθεί στις πιο πάνω υποχρεώσεις.

Η εφαρμογή των  κριτηρίων

Η γενική διαπίστωση είναι ότι τα κριτήρια που συμφωνήθηκαν σε αρκετές περιπτώσεις δεν εφαρμόζονται. Συγκεκριμένα υπάρχουν καταγγελίες ότι παραχωρείτο άδεια σε επιχειρήσεις που δεν ήταν οργανωμένες ενώ αριθμός επιχειρήσεων δεν εφαρμόζουν για τους ξένους εργάτες, βασικούς όρους των συλλογικών συμβάσεων, με αποτέλεσμα οι μισθοί και τα άλλα ωφελήματα τους να βρίσκονται σε χαμηλότερα επίπεδα από τους Κυπρίους συναδέλφους τους.

Θα σημειώναμε επίσης ότι τα δύο βασικά κριτήρια για την έγκριση της εισαγωγής αλλοδαπών, όπως είναι η εξοικονόμηση και καλύτερη αξιοποίηση του εργατικού δυναμικού και η βελτίωση των συνθηκών εργασίας, στις περισσότερες φορές αγνοούνται παντελώς. Παρατηρείται δε το φαινόμενο να ανανεώνονται συνεχώς οι άδειες σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις χωρίς να γίνεται ούτε τεχνολογική αναβάθμιση ούτε βελτίωση της ασφάλειας εργαζομένων.

Η ίδια η Υπουργός Εργασίας κ. Χαραλάμπους έχει δηλώσει στην εφημερίδα «Φιλελεύθερος», πως οι προϋποθέσεις για την εργοδότηση αλλοδαπών δεν προσέχθηκαν όσο επιβάλλονταν με αποτέλεσμα οικονομικές δραστηριότητες να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εργαζόμενους τρίτων χωρών (φούρνοι, μεταλλοβιομηχανία κλπ.). Η υπουργός ψέγει  προσεγγίσεις επιχειρηματιών «οι οποίοι είδαν την εργοδότηση αλλοδαπών με μονοδιάστατο προσανατολισμό με αποτέλεσμα να υποβιβαστεί το θέμα της Οργάνωσης της εργασίας και της παραγωγικότητας».

Κοινοτικοί Εργαζόμενοι

Με την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή ΄Ενωση (Ε.Ε.) την 1.5.2004 άρχισε να εφαρμόζεται η αρχή της ελεύθερης διακίνησης εργαζομένων. Με βάση αυτή την αρχή οι υπήκοοι της ΄Ενωσης απέκτησαν το δικαίωμα ελεύθερης πρόσβασης στην κυπριακή αγορά εργασίας.

Από το 2004 μέχρι σήμερα υπήρξε σχεδόν διπλασιασμός της εισροής Ευρωπαίων πολιτών με αποτέλεσμα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας (Απρ. 2010) να φθάσουν τις 53179 άτομα. Οι πιο πολλοί απ’ αυτούς προέρχονται από την Ρουμανία (14,000), την Βουλγαρία (10,000) στην Ελλάδα (4,000) και το Ηνωμένο Βασίλειο (5,000).

Οι κλάδοι που απορροφούν τους περισσότερους κοινοτικούς εργαζόμενους είναι οι κατασκευές (9381), το χονδρικό και λιανικό εμπόριο (9225), τα εστιατόρια (6893), η Μεταποίηση (6477) και η διαχείριση ακίνητης περιουσίας (5290).

Το ποσοστό των ευρωπαίων εργαζομένων που έχουν επιλέξει την Κύπρο για να αναζητήσουν εργασία είναι ένα από τα ψηλότερα στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τις στατιστικές του Eurostat η Κύπρος βρίσκεται στην 3η θέση ως χώρα υποδοχής με το μεγαλύτερο ποσοστό μετανάστευσης ευρωπαίων πολιτών που αναζητούν εργασία, σε σχέση με το μέγεθος του πληθυσμού της, ποσοστό διπλάσιο από το μέσο όρο των 27 κρατών-μελών.

Τα κριτήρια λοιπόν που συμφωνήθηκαν το 1991 αφορούν τώρα μόνο εργαζόμενους από Τρίτες Χώρες. Οι συντεχνίες θεωρούν ότι η εισαγωγή αλλοδαπών από Τρίτες Χώρες πρέπει να περιοριστεί αφού υπάρχει η ελεύθερη κάθοδος κοινοτικών εργαζομένων. Μόνο αν υπάρχουν πιεστικές ανάγκες θα πρέπει να καταχωρούνται άδειες εισαγωγής (και αυτές στους Κλάδους των Κατασκευών,  Γεωργίας και  Κτηνοτροφίας).

Το αρμόδιο Υπουργείο έχει περιορίσει τις άδειες όμως οι εργοδότες διαμαρτύρονται γιατί όπως ισχυρίζονται παρά τις προσπάθειες τους, είναι δύσκολο να εργοδοτήσουν κοινοτικούς εργαζόμενους, ενώ θέτουν και θέμα γραφειοκρατικής διαδικασίας.

Το ερώτημα που τίθεται είναι με ποιους όρους εργάζονται οι κοινοτικοί εργαζόμενοι. Αφού  δεν ισχύουν πλέον τα  κριτήρια γι’ αυτή την κατηγορία, παρουσιάζονται φαινόμενα εκμετάλλευσης των κοινοτικών  εργαζομένων. Σε πολλές περιπτώσεις εργάζονται με υποδιέστερους όρους από τους κύπριους συναδέλφους τους. Δεν ακολουθούνται οι συλλογικές συμβάσεις γεγονός που επιδρά όχι μόνο στους ίδιους τους κοινοτικούς αλλά και στους μισθούς των κυπρίων εργαζομένων.

Πιστεύουμε ότι τ’ ακόλουθα μέτρα θα βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των αυτών των  προβλημάτων.

Πρώτο,  να εξευρεθούν οι μηχανισμοί έτσι που εκείνο που θα ισχύει ως όρος απασχόλησης των κοινοτικών και ως μέτρο σύγκρισης για την εφαρμογή της αρχής της μη διάκρισης, να είναι οι συλλογικές συμβάσεις που υπάρχουν στους διάφορους κλάδους απασχόλησης. Αυτό μπορεί να γίνει με τη θεσμοθέτηση διαδικασίας όπου η ισχύουσα συλλογική σύμβαση, σ’ ένα κλάδο, να εφαρμόζεται αυτόματα σ’ όλες τις ομοειδείς επιχειρήσεις.

 Η εισήγηση αυτή προϋποθέτει υιοθέτηση της πρότασης που η ΠΕΟ υπόβαλε για θεσμοθέτηση της διαδικασίας μέσα από την οποία οι εργαζόμενοι θα προσχωρούν στις συντεχνίες και στο συνδικαλιστικό κίνημα.

Το θέμα αυτό βρίσκεται στην ατζέντα του αρμόδιου Υπουργείου και θα συζητηθεί στα πλαίσια του εκσυγχρονισμού των εργασιακών σχέσεων.

Δεύτερο, να συμπληρωθεί η νομοθεσία με τους αναγκαίους κανονισμούς, κυρίως σε ότι αφορά τις εξουσίες και το ρόλο των επιθεωρητών, έτσι που να έχει πρακτικό αντίκρισμα η αρχή της ίσης μεταχείρισης.

Τρίτο, να εξευρεθούν μηχανισμοί-ίσως μέσα από τις πρεσβείες μας σε χώρες της ΕΕ-για να δίνεται πληροφόρηση στους κοινοτικούς εργαζομένους για τα ισχύοντα εργασιακά δικαιώματα και θέσμια στην Κύπρο .

Τέταρτο, να ασκούνται επιτόπιοι έλεγχοι σε χώρους εργασίας που απασχολούνται αλλοδαποί.

Οικιακοί βοηθοί

Σύμφωνα με έρευνα του Ερευνητικού Κέντρου Ισότητας Φύλου πάνω από τις μισές μετανάστριες γυναίκες εργαζόμενες στην Κύπρο, απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί.

Από τις 85.600 αλλοδαπές γυναίκες με άδεια παραμονής το 54% απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί.

Σύμφωνα με την Κυπριακή νομοθεσία επιτρέπεται η εργοδότηση, οικιακών βοηθών

α) από οικογένειες των οποίων εργάζονται και οι δύο σύζυγοι καταβάλλουν δηλαδή εισφορές στον Τ..Α. και έχουν παιδιά κάτω των 9 χρόνων.

β) Όταν η οικογένεια έχει δηλωμένο φορολογητέο εισόδημα πέραν των €34172 ετησίως.

γ) Όταν οι αλλοδαπές θα φροντίζουν υπερήλικους, ανάπηρους, άτομα με ειδικές ανάγκες ή άτομα που πάσχουν από σοβαρή ασθένειας, η οποία τα καθιστά ανίκανα να φροντίζουν τον εαυτό τους.

δ) Όταν οι αλλοδαπές, θα εργαστούν τα σπίτια διευθυντικού προσωπικού των Υπεράκτιων Εταιρειών, καθώς και μελών του διπλωματικού σώματος.

Η αλλοδαπή οικιακή βοηθός υπογράφει ένα συμβόλαιο με το οποίο καθορίζεται ο μισθός (295 ευρώ το μήνα), οι Κοινωνικές Ασφαλίσεις  που θα καταβάλλονται, Ιατροφαρμακευτική ασφάλεια και τα δικαιώματα για άδεια ανάπαυσης (20 ημέρες), κάποιες γιορτές ανάλογα με προσέλευση της αλλοδαπής και ότι θα εργάζεται 6 μέρες τη βδομάδα. Επίσης θα πρέπει να κατατεθεί τραπεζική εγγυητική επιστολή ύψους €854.30 ανάλογα με τη χώρα προσέλευσης, για πιθανά έξοδα επαναπατρισμού της αλλοδαπής, ισχύος 6 μηνών μετά τη λήξη του συμβολαίου εργασίας.

Η έρευνα του Ερευνητικού Κέντρου που αναφέραμε πιο πάνω, έδειξε  ότι οι αλλοδαπές αντιμετωπίζουν διάφορα προβλήματα, τα κυριότερα των οποίων είναι:

 

  • - o χαμηλός μισθός (37%)
  • - οι διακρίσεις σε βάρος τους (27%)
  • - ο μεγάλος φόρτος εργασίας (15%)
  • - η γλώσσα της χώρας υποδοχής (16%)
  • - η ανάρμοστη συμπεριφορά εργοδότη (13%)
  • - η σεξουαλική παρενόχληση (12%)

Αντιλαμβανόμενη τα προβλήματα, η Κυβέρνηση μέσω του Υπουργείου Εσωτερικών προωθεί συνολική πρόταση για τη ρύθμιση της εργασίας των οικιακών βοηθών από τρίτες χώρες.

Η πρόταση περιλαμβάνει την αλλαγή της ορολογίας από «οικιακές βοηθοί» σε «οικιακοί εργαζόμενοι» και ρυθμίζει θέματα συμβολαίων και εργασιακών σχέσεων.

 Μεταξύ άλλων, η πρόταση περιλαμβάνει 5% αύξηση του μισθού στους οικιακούς εργαζόμενους, την καταβολή και από τους αλλοδαπούς ποσοστού εγγυήσεως, τίθεται νέα κριτήρια για τους ενδιαφερόμενους να εργοδοτήσουν οικιακούς εργαζόμενους και διευκρινίζεται ότι οι οικιακοί εργαζόμενοι δεν θα πρέπει να διαμένουν κατ’ ανάγκη στο σπίτι του εργοδότη τους.

Παράνομη απασχόληση

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι εργοδότησης παράνομων ξένων εργατών.

α) Τουρίστες που παραμένουν στην Κύπρο και μετατρέπονται σε ξένο εργατικό δυναμικό.

β) Αλλοδαποί εργάτες που έχουν έλθει με βάση τα κριτήρια και παραμένουν μετά τη λήξη των συμβολαίων τους.

γ) Ξένοι φοιτητές που παράλληλα με τη φοίτηση τους χρησιμοποιούνται και ως φτηνό εργατικό δυναμικό. Εδώ υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός που ενώ έχει δηλωθεί ότι φοιτά σε κολλέγια, στην πραγματικότητα τα άτομα αυτά έρχονται και δουλεύουν ως παράνομοι εργάτες και ποτέ δεν παρουσιάζονται στα Κολλέγια. Από παλαιότερη έρευνα φάνηκε ότι μισοί σχεδόν αλλοδαποί που γράφονται ως φοιτητές ουδέποτε παρουσιάζονται στα Κολλέγια.

Το πρόβλημα αυτό αποτελεί μια γάγγραινα για την κοινωνία μας γιατί από την μια επηρεάζει άμεσα τους όρους εργοδότησης των Κυπρίων εργαζομένων και από την άλλη επηρεάζει το ποσοστό των ανέργων κυπρίων. Ως γνωστό το ποσοστό της ανεργίας εξ’ αιτίας της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης έχει φθάσει το 7,2% του Οικονομικά Ενεργού Πληθυσμού, δηλαδή   24000 περίπου άτομα είναι άνεργα.

Tα τελευταία δύο χρόνια το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων έχει διεξαγάγει πολλές επιθεωρήσεις σε μια προσπάθεια ανεύρεσης παράνομων και αδήλωτων αλλοδαπών εργαζομένων.

Όπως φάνηκε  το μεγαλύτερο πρόβλημα παρουσιάζεται στα Κέντρα Αναψυχής όπου ένα ποσοστό 20% των εργοδοτουμένων είναι αλλοδαποί. Απ’ αυτούς το 53% είναι παράνομοι! Γι’ αυτό λήφθηκε απόφαση για πραγματοποίηση περισσότερων επιθεωρήσεων στα Κέντρα αυτά.

Πρέπει να σημειώσουμε ότι είναι η πρώτη φορά που Κυβέρνηση τολμά να αντιμετωπίσει με αποφασιστικό και συγκεκριμένο τρόπο την παράνομη απασχόληση.

Η πάταξη αυτού του φαινόμενου θα βοηθήσει πολύπλευρα την οικονομία και την κοινωνία. Επιβάλλεται να εντατικοποιηθούν επιθεωρήσεις, οι παρανομούντες εργοδότες να τιμωρούνται παραδειγματικά και τα ονόματα τους να δημοσιεύονται στον τύπο.

Λευκωσία 8.10.2010

 

 

 

 

ΜΠΕΛΑ-ΜΠΑΙΣ

 

» ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

» ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

» ΓΝΩΜΙΚΑ-ΣΟΦΑ ΛΟΓΙΑ

» ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

» ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ

» ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ

» ΝΕΑ

» ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ